Η Σφίγγα, Το ακατάλυτο ερώτημα

>

Η εικαστική έκθεση του Νίκου Γιαβρόπουλου

 

Να προκαλέσουμε τις βεβαιότητές μας και να αντιμετωπίσουμε με ευθύτητα τις ανασφάλειές μας μας καλεί ο Νίκος Γιαβρόπουλος με την έκθεσή του “SPHINX: Το ακατάλυτο ερώτημα”, που εγκαινιάστηκε το Σάββατο 7 Μαΐου στην γκαλερί Depot στο Κολωνάκι.

 

Με την πολύ ξεχωριστή του τεχνική με μαύρο γυαλί, που μετατρέπει τους ζωγραφικούς πίνακές του σε τρισδιάστατους, ο καλλιτέχνης δημιούργησε έργα τέχνης βασισμένα σε υπάρχοντα έργα γύρω από το μύθο της συνάντησης της Σφίγγας με τον Οιδίποδα με τρόπο που να τα επαναδιαπραγματεύεται. Ο καλλιτέχνης συνδιαλέγεται ο ίδιος με τα έργα επιχειρώντας να εκκινήσει την αμφισβήτηση των αρχέτυπων και – κατά περιπτώσεις – στερεότυπων ζωγραφικών και γλυπτικών αναπαραστάσεων του μύθου, όπως είναι οι κλασσικιστικές απεικονίσεις της Αναγέννησης.

 

Μέσω των έργων του Νίκου Γιαβρόπουλου, αποκαθίσταται η σχέση της εικόνας με τις βαθύτερες υπαρξιακές και άλλες αγωνίες, που έχει ως στόχο να εκφράσει και να αποδώσει η Τέχνη. Πέραν των αναζητήσεων και των προβληματισμών αυτών, τα ίδια τα έργα του καλλιτέχνη έχουν άμεση εσωτερική απήχηση, καθώς η τεχνική του δημιουργεί εκτός από τρισδιάστατη αίσθηση, μια αίσθηση επιπλέον ονειρική, μια αίσθηση ψευδαίσθησης ως προς αυτό που απεικονίζεται. Χαρακτηριστικός ως προς αυτό είναι ο Σάτυρος που περιμένει τους επισκέπτες στα αριστερά της εισόδου και που βασίστηκε σε παραλλαγή του έργου του Καραβάτζιο “Cupid as Victor” [“Ο Έρως ως Νικητής”]. Ο καλλιτέχνης δεν δημιούργησε μια απλή παραλλαγή του έργου του Καραβάτζιο, αλλά στην πραγματικότητα το χρησιμοποίησε σαν βάση για να ενώσει τις (θρησκευτικά) στερεότυπες πλευρές του έρωτα, την αθώα και την πονηρή, μετουσιώνοντας τις φιγούρες του θεού Έρωτα και του Σάτυρου σε ένα. Το έργο αποτελεί υπόδειγμα απο-εξιδανίκευσης του θεού Έρωτα, καθώς με τις τρισδιάστατες αισθήσεις, που ξυπνά ο τρόπος που ο καλλιτέχνης αξιοποιεί το υλικό του γυαλιού, γίνονται ορατές διάφορες απεικονίσεις του θεού, αναλόγως με το τι ενδέχεται να δει ο κάθε θεατής. Εντυπωσιακό σε σχέση με το συγκεκριμένο έργο είναι πως με την αλλαγή της οπτικής γωνίας, αισθάνεσαι να σε ακολουθεί το βλέμμα του μικρού Έρωτα/Σάτυρου, που άλλοτε κοιτάζει αθώα και άλλοτε πονηρά.

 

Το ίδιο ιδιαίτερη είναι η απόδοση της Μέδουσας, που περιμένει να υποδεχθεί τους επισκέπτες στα δεξιά της εισόδου, ενώ αμέσως παρακάτω βρίσκει κανείς τις συμπληρωματικές φιγούρες του μύθου του Οιδίποδα, τον Πάτροκλο και τον Έκτορα. Δια μέσου των έργων αυτών οδηγείται κανείς στην ονειρική απεικόνιση της συνάντησης του Οιδίποδα με τη Σφίγγα, με τον καλλιτέχνη να έχει αντικαταστήσει τη μορφή της Σφίγγας του έργου του Ingres με τη μορφή μιας γυναίκας που κοιτάζει ισότιμα τον Οιδίποδα στα μάτια διατείνοντάς του και εκείνη το χέρι της. Το έργο αυτό οδηγεί με τη σειρά του στις διαφορετικές εκδοχές του “βανδαλισμού του Ingres”, όπως ονομάζει ο ίδιος ο καλλιτέχνης τα έργα του με τις πλακάτες γραφιστικές παραλλαγές του κλασσικού πίνακα του Ingres. Στο βάθος της έκθεσης, αισθαντική ήταν επίσης η εγκατάσταση ενός κλασικού γλυπτού της Σφίγγας, στο οποίο οι ατμοσφαιρικοί φωτισμοί της εγκατάστασης έδιναν την μυστηριώδη αίσθηση που αποπνέει ο μύθος.

 

Η επιλογή του θέματος δεν είναι τυχαία, αντιθέτως είναι πολύ επίκαιρη, καθώς ο καλλιτέχνης προσπαθεί να φέρει στην επιφάνεια του υπέρτατο νόημα του μύθου της Σφίγγας και της ομιλούσας κεφαλής της, η οποία θα μπορούσε είτε να μας εκφοβίσει είτε να μας οδηγήσει στη γνώση. Είναι η επιλογή που έχουμε να κάνουμε, προσπαθεί να μας εμπν βεύσει ο καλλιτέχνης, σχετικά με  τη δραματική επικαιρότητα των πάντων. Την έκθεση συμπληρώνει σχετικά ο επίσης τρισδιάστατος πίνακας της νεοκλασσικής Εθνικής Βιβλιοθήκη και των γνώσεων που κρύβει στα “άδυτά” της.

 

Στα έργα του Νίκου Γιαβρόπουλου “συστηθήκαμε” στη διάρκεια μιας από τις δύσκολες βραδιές των τελευταίων χρόνων. Βγαίνοντας, είδα για μία ακόμη φορά τις κλούβες και τα ΜΑΤ γύρω από τη Βουλή να “περιμένουν” τους διαδηλωτές. Και σκεφτόμουν τη διαπραγμάτευση του μύθου, όπως την πραγματοποίησε μέσω των έργων του ο καλλιτέχνης, σε αντιπαράθεση με την κυβερνητική διαπραγμάτευση, όπως βιώνουμε την ίδια και τα αποτελέσματά της.

 

Τα έσοδα από τις πωλήσεις των έργων της έκθεσης “SPHINX, Το ακατάλυτο ερώτημα” θα διατεθούν για αγορά φαρμάκων για το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού.

 

Vulva: Το περιοδικό σε ΜΙΑ σελίδα. Η σύγχρονη ελληνική δημιουργία

σε μόδα, φωτογραφία, θέατρο, μουσική, αρθρογραφία, ρεπορτάζ δρόμου.

....................................................................................................................................................................................

Vulva: The magazine in ONE page. Contemporary hellenic creation

in fashion, photography, theatre, music, design, articles, street reportage.